پاسداری از تنوع زیستی نیازمند مشارکت همگانی
معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی تاکید کرد: تنوع زیستی سرمایهای است که بازسازی آن دشوار و از دست رفتنش برگشتناپذیر است. پاسداری از آن نیازمند تلاش مشترک میان دستگاههای دولتی، جوامع محلی، بخش خصوصی، سمنها و تکتک شهروندان است.
به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست، متن یادداشت حمید ظهرابی به مناسبت روز جهانی تنوع زیستی به شرح زیر است:
روز جهانی تنوع زیستی، یادآور این حقیقت بنیادین است که سلامت انسان، امنیت غذایی، اقتصاد، پایداری سرزمین و امنیت زیستی، همگی وابسته به تنوع زیستی هستند. تنوع زیستی تنها مجموعهای از گونهها نیست؛ شبکهای پیچیده و زنده است که کارکردهای اکولوژیک، چرخه آب و خاک، تعادل اقلیم و پایداری زیستبومها را فراهم میکند. هر گام برای حفاظت از آن، سرمایهگذاری مستقیم برای پایداری حیات و آینده کشور و نسلهای بعدی است.
امسال با شعار «اقدام محلی برای اثرگذاری جهانی» اهمیت رویکردهای بومی و مسئولیتپذیری در سطوح پایینتر برای دستیابی به اهداف کلان حفاظتی، بیش از پیش نمایان میشود. این شعار بر این اصل تأکید دارد که تغییرات مثبت و پایدار، ریشه در اقدامات کوچک اما مؤثر در مقیاس محلی دارند که در نهایت منجر به اثرات جهانی خواهند شد.
در همین راستا، معاونت محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست، با درک عمیق از اهمیت رویکردهای محلی، برنامهها و اقدامات متنوعی را تدوین و اجرا میکند تا بستری مناسب برای مشارکت فعال جوامع محلی و اثرگذاری اقدامات در گستره وسیعتر فراهم شود.
از جمله این اقدامات میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
* تقویت و حمایت از طرحهای حفاظتی مبتنی بر جامعه محلی
تشویق و حمایت از سازمانهای مردمنهاد محلی، جوامع روستایی و عشایری در حفاظت از زیستگاههای طبیعی، تالابها، جنگلها و گونههای حیات وحش در مناطق خود و تعریف منافع مشترک بین حفاظت و جامعه محلی.
* اجرای برنامههای احیای زیستگاهها با رویکرد مشارکتپذیری و حفاظت مشارکتی
تمرکز بر احیای گونههای در معرض خطر و زیستگاههای کلیدی با استفاده از دانش بومی، گونههای گیاهی و جانوری منطقهای و مشارکت فعال مردم محلی در فرآیندهای برنامه ریزی، اجرا و نظارت و پایش.
* مدیریت پایدار منابع طبیعی در مقیاس محلی
اجرای طرحهایی برای مدیریت پایدار جنگلها، مراتع، منابع آب و خاک با هدف کاهش تعارضهای بین انسان و حیات وحش و ارتقای معیشت پایدار جوامع محلی.
* ایجاد بانک اطلاعاتی و شروع پایش تنوع زیستی با مشارکت شهروندان و دوستداران طبیعت
توسعه برنامههای شهروندی برای جمعآوری دادههای تنوع زیستی، گزارشدهی مشاهدات و افزایش آگاهی عمومی در مقیاس محلی.
* آموزش و توانمندسازی جوامع محلی
برگزاری کارگاههای آموزشی، دورههای توانمندسازی و ارائه مشاورههای تخصصی به ساکنان مناطق پیرامون مناطق حفاظتشده برای ارتقای دانش و مهارتهای آنان در زمینه حفاظت از محیط زیست و تنوع زیستی.
* تقویت حکمرانی محیط زیست در حوزه تنوع زیستی
با تدوین برنامه جامع حفاظت از تنوع زیستی کشور با مشارکت ذینفعان و ایجاد ساختار ملی برای مدیریت تنوع زیستی کشور از طریق تصویب در شورای عالی محیط زیست، گامی مهم برای ساختارمندی حفاظت از تنوع زیستی کشور برداشته شده است.
* مدیریت و حفاظت از مناطق چهارگانه با در نظر گرفتن ظرفیتهای محلی
با استفاده از ظرفیتهای قانونی موجود ۶ دستورالعمل با رویکرد حفاظت مشارکتی برای هموار کردن مسیر جامعه محلی برای مشارکت در حفظ تنوع زیستی تدوین و ابلاغ شد علاوه بر این بعد از قریب ۵۰ سال آیین نامه مدیریت ذخیره گاههای زیستکره برای کشور تهیه و پایههای حقوقی برای مشارکت جامعه محلی در مدیریت این مناطق شکل گرفته است.
* مقابله با تهدیدات محلی علیه تنوع زیستی
اتخاذ رویکردهای مبتنی بر نیازهای محلی برای کنترل شکار غیرمجاز، مقابله با تخریب زیستگاهها و جلوگیری از ورود گونههای مهاجم با همکاری و مشارکت جوامع محلی.
در حقیقت، تنوع زیستی سرمایهای است که بازسازی آن دشوار و از دست رفتنش برگشتناپذیر است. پاسداری از آن نیازمند تلاش مشترک میان دستگاههای دولتی، جوامع محلی، بخش خصوصی، سمنها و تکتک شهروندان است. شعار امسال، دعوتی است به اقدام؛ اقدامی که از خانههای ما، از روستاهای ما، از شهرهای ما آغاز میشود و اثرات آن در سراسر جهان دیده خواهد شد.
روز جهانی تنوع زیستی فرصتی است تا یک بار دیگر تأکید کنیم که حفاظت از تنوع زیستی، حفاظت از زندگی است و امروز با «اقدام محلی»، میتوانیم «اثرگذاری جهانی» خود را در این مسیر ارزشمند رقم بزنیم.
