کد خبر: 295576 A

مجله جهان کتاب با معرفی و نقد کتاب‌هایی تازه به قلم فرخ امیرفریار؛ پرویز دوایی؛ حسین پاینده؛ کاوه بیات؛ احمد سمیعی و فاضل ترکم منتشر شده است.

به گزارش ایلنا؛ در شماره جدید جهان کتاب؛ ابتدا نامه‌ای دیگر از پراگ را به قلم پرویز دوائی می‌خوانیم با عنوان «گندم عیـد». تلاش نویسنده برای چیدن «هفت سین»ی در دیار غربت، با وسایل و امکانات محدود و موجود، خیال او را پرواز می‌دهد به خاطرات گذشته در تهران و نیز پراگ و حکایت یک مغازه لوازم باغبانی (در چکسلواکی کمونیستی) و فروشنده‌ برازنده‌ای که هیچ تناسبی با آن محل و چیزهایی که می‌فروخت نداشت ... و باز ماجرایی آشنا که بر انسان رفته است و در سکوت بیان می‌شود...

«م.ع. سپانلو و سروده‌هایش (بدرود با شاعری نوگرا در آستانة 75 سالگی)» از کامیار عابدی مقالة بلندی است دربارة زندگی شاعر فقید و نقدی است بر سروده‌هایش. سپس «دگردیسی ذهن‌ها: تبدیل ذهنِ پردازشگر به دالان اطلاعاتِ نامفید» از حسام‌الدین مطهری به بررسی انتقادی گسترش شبکه های اجتماعی و نتایج منفی و اجتناب ناپذیر آن، اختصاص دارد. در این نوشته می‌خوانیم:

«چیزی که در شبکه‌های اجتماعی می‌بینیم، در واقع نوعی اقناعِ دسته‌جمعی و ارضای زودگذر است. مخاطب هر لحظه به مرورِ شبکه‌های اجتماعی تمایل دارد و لحظه‌ای را از دست نمی‌دهد. او برای دانستنِ بیشتر و مفیدتر این‌چنین تشنه نیست، بلکه هوسِ دیده شدن دارد و دیده شدن را در دیدن یافته است. لایک می‌کند تا لایک شود. دنبال می‌کند تا دنبال شود. عواملِ مختلفِ روانی، اجتماعی، سیاسی و... ممکن است در تولید این نوعِ تازه از انسان دخیل باشد. عواملی که به نظرم امروز وقتِ بررسی و کشفِ آن‌هاست... گسترشِ غلط‌های املایی، خدشه‌دار شدنِ رسم‌الخط و زبانِ فارسی، از میان رفتنِ اندیشه‌ورزی پویا، سوق یافتنِ جامعه به سمتِ هیجان‌زدگی و التهاب‌های ناگهانی و زودگذر، تنها بخشی از عوارضِ نابودی مطالعه در جامعه است.»

«از گشودن متن تا گشودن رمان» نقدی است بر پایة نظریة ادبی «گشودن متن» از پیتر چایلدز و مقایسة آن با نظریة مطرح شده در کتاب  گشودن رمان نوشتة حسین پاینده. پس از آن مقالة «از زبان فارسی قدیم تا جدید» نوشتة محبوبه شمشیرگرها به معرفی کتابی به همین نام اختصاص دارد که مجموعه مقالاتی است گردآمده به مناسبت هفتادمین سال تولد پروفسور بو اوتاس، زبان‌شناس و ایران‌شناس برجستة سوئدی و بنیان‌گذار انجمن ایران‌شناسی اروپا. کتاب در سال 2013 در ویسبادن منتشر شده است و ویراستارانش کارینا جهانی و مهرداد فلاح‌زاده‌اند.

نقد کاوه بیات بر کتاب فرهنگ واژگان آذری تالیف فیروز منصوری در پی آمده است که در آن می‌خوانیم:

« بحث زبان ترکی همراه با تعبیر و تفسیری متمایل به نوعی ضدیّت و رویارویی با زبان فارسی بحث نسبتاً جدیدی است. ... تنها در سدة‌ اخیر است که مقارن با مراحل زوال نهایی امپراتوری عثمانی و برآمدن یک هویت ترکی جایگزین، این بحث ابعادی تُند و متفاوت به خود گرفت. «ترکان جوان» در موطن خود و در مقام نوعی تسویه حساب سیاسی و فرهنگی با عثمانی‌گری، نخست راه ستیزه و رویارویی با نقش و تأثیر بر جای مانده از ادب و فرهنگ فارسی را در پیش گرفتند و در گام بعدی و در نگاهی توسعه‌طلبانه به حوزه‌های همسایه، به صورتی سازمان‌یافته بنای ترک خواندن ترک‌زبان‌های دیگر نقاط را نهادند...  فرهنگ واژگان آذری حاصل نگاهی است ژرف و عمیق به واژگان رایج در زبان گفتاری آذربایجانی‌ها که از آن به عنوان ترکی آذری نیز یاد می‌شود و شناسایی بیش از هفت هزار واژة فارسی و عربی در متن جاری و ساری این زبان.»

«صمیمی، خودمانی و بی‌تکلّف» نقدی است به قلم استاد احمد سمیعی (گیلانی) بر کتاب زندگی عزیز نوشتة آلیس مونرو (برندة نوبل ادبی 2013) با ترجمة مژده دقیقی. «یک قرن زندگی در یک قدمی مرگ» نقدی است از یزدان منصوریان بر کتاب مرد صدساله‌ای که از پنجره فرار کرد و ناپدید شد نوشتة یوناس یوناسن با ترجمة فرزانه طاهری. «حدیث نفس در دایره‌ای بسته» نیز نقد رمان حاشیة باغ متروک محبوبه میرقدیری است به قلم امین فقیری. سپس یادداشت حسین مسرّت بر رمان برج قحطی نوشتة هادی حکیمیان آمده است و بعد «روایتی معاصر از زندگی فرودستان تهران» که نقدی است از حامد طالبیان بر کتاب بندهای خالی پیمان فیوضات.

از فاضل ترکمن یادداشتی بر دفتر شعر درآمدی بر شور روزهای نیامده عارفه لک را می‌خوانیم و سپس بررسی سعید رفیعی خضری را از درآمدی بر تاریخ ادبیات اسپانیایی ـ امریکایی تالیف کاظم فرهادی.

«شهرفرنگ دیدن دارد؟» نقدی است از معصومه علی‌اکبری بر کتاب شهرفرنگ اروپا نوشتة پاتریت ائورژدنیک با ترجمة خشایار دیهیمی. کتاب روش‌ تحقیق در علم اطلاعات و دانش‌شناسی نوشتة یزدان منصوریان را معصومه نیک‌نیا بررسی کرده است و یادداشت‌های روزانة محمدعلی فروغی از کنفرانس صلح پاریس را محمود لشکری.

ترجمة نقد توموگو یاماگیشی بر کتاب منتخبی از ژاپنیات ما ایرانیان نوشتة کامیار عابدی در ادامه آمده است. «جمال بی‌مثال لرستان» هم معرفی کوتاهی است از مجموعه عکس طبیعت لرستان اثر علیرضا فرزین.

معرفی کتاب‌های سیری در تاریخ دندان‌پزشکی ایران (جلد دوم) از دکتر اسماعیل یزدی و پزشک پادشاهان تالیف آن‌ماری مولن و ترجمة علی‌اصغر سعیدی در پی می‌آید.

مقالة «چه کسی جرج اُروِل کشت؟» از راز مرگ نویسندة شهیر انگلیسی و خالق مزرعة حیوانات سخن می‌گوید. «چرا رمان جنایی چپ‌گراست و رمان سبک وحشت راست‌گرا؟» مقاله‌ای است از وال مک‌درمید با ترجمة یاسمن منو.

زری نعیمی در صفحات «هزار و یک داستان» به نقد و بررسی ده رمان و مجموعه داستان معاصر فارسی پرداخته است، مانند آدم‌های عوضی/ پوریا عالمی؛ از همان راهی که آمدی برگرد/ فرشته نوبخت؛ بازدم/ آنیتا یارمحمدی؛ دیوار/ علیرضا غلامی؛ هیچ وقت/ لیلا قاسمی و یه کار تر و تمیز/ مهناز کریمی.

سایه اقتصادی‌نیا نیز در صفحات ثابت «وقت شعر» هفت دفتر شعر را بررسی کرده است از جمله: آویخته بر بال‌های پگاه/ نوشین بیات؛ تا آخر دنیا برایت می‌نویسم/ علیرضا غلامی؛ کسره/ علیرضا روشن؛ هوای حوصله ابریست/ محمدرضا عبدالملکیان.

در بخش معرفی کوتاه، شانزده کتاب جدید به اجمال معرفی و بررسی شده‌اند، از جمله: نژاد، قوم و ملّت در ایران/ محمد رحمان‌زاده هروی؛ زمینه‌ها و علل قیام بردگان زنگی/ عبدالله مظاهری؛ ستارخان و جنبش مردم غیور تبریز/ عزت‌الله فولادوند؛ روزگار بی قراری: مازندران و گرگان در اشغال ارتش سرخ/ مصطفی نوری؛ یاد گذشته و اندیشة آینده/ محمدعلی موحد؛ ما و پاریس/ امیرسعید الهی؛ گفت‌وگو با جلال ستاری/ ناصر فکوهی؛  انگار همین دیروز بود.../ رضا سرلک؛  دروغ و نقش ان در دین و دنیای ما/ مهدی بازرگان.

پایان‌بخش این شماره، یادداشتی به یاد خسرو شاکری، تاریخ‌نگار فقید است به قلم کاوه بیات و سپس مانند همة شماره‌ها، «تازه‌های بازار کتاب» از فرخ امیرفریار.

مجله جهان کتاب
نرم افزار موبایل ایلنا