کد خبر: 71344 A

كتاب تاریخ نگاری و مورخان عثمانی با ترجمه نصرالله صالحی ازسوی انتشارات پژوهشکده تاریخ اسلام منتشر شد.

ایلنا: كتاب تاریخ نگاری و مورخان عثمانی که نوزدهمین کتاب از مجموعه انتشارات پژوهشکده تاریخ اسلام است، توسط نصرالله صالحی ترجمه و تدوین شده است. کتاب در یک فصل مقدماتی و چهار فصل اصلی تنظیم شده است. در سال­های اخیر، تاریخ‌نگاری در ایران و جهان، یکی از دغدغه­‌های برخی از محققان تاریخ در ایران بوده است. هرچند شمار آثار تألیفی و ترجمه شده در این زمینه اندک است، ولی همین تعداد اندک، حاکی از توجه محققان تاریخ به مسأله مهم تاریخ­‌نگاری است. مسأله­‌ای که در گذشته توجه چندانی به آن نشده بود.

به گزارش خبرنگار ایلنا، یکی از جریان‌­های مهم تاریخ­‌نگاری در جهان اسلام، بدون شک تاریخ‌­نگاری عثمانی است. مورخان قلمرو امپراتوری عثمانی، در طول شش سده استیلای عثمانیان، آثار پرشمار و ارزشمندی خلق کرده­اند. البته اروپاییان بیشتر از مسلمانان اعم از ایرانی و عرب، به مطالعه و بررسی این آثار پرداخته­‌اند. چنانکه همین مستشرقان اروپایی منابع تاریخ عثمانی از سده دهم/ شانزدهم به بعد را به زبان­های خود ترجمه کرده‌­اند. مورخان غربی که به شناخت دولت عثمانی نیاز داشتند، متن کامل یا بخشی از آثار تاریخی سفرا و سیاحان عثمانی، به ویژه آثار مورخان بزرگی نظیر کاتب چلبی، نعیما، خواجه سعدالدین و جلال­زاده مصطفی را به زبان­‌های ایتالیایی، فرانسوی، انگلیسی و آلمانی ترجمه و منتشر کرده‌­اند.

در ایران متأسفانه تا دوره ناصرالدین شاه، هیچ توجهی به تاریخ عثمانی و منابع آن نشد. در این دوره بنا به علاقه شخص شاه، چند منبع تاریخی عثمانی به فارسی ترجمه شد و بعد از آن بار دیگر این آثار مورد بی­توجهی قرار گرفت. بنابراین آشنایی محققان تاریخ در ایران، از تاریخ­نگاری عثمانی تا روزگار حاضر همچنان ادامه یافته است.

در حالی که در ایران، چنین فقر شدیدی نسبت به تاریخ­نگاری عثمانی وجود دارد، در اروپا و آمریکا علاوه بر تصحیح و انتشار منابع دست اول عثمانی، ده­‌ها تک­‌نگاری ارزشمند به صورت کتاب و پایان­‌نامه­‌های تحصیلی درباره تاریخ­‌نگاری عثمانی، تألیف و انتشار یافته است. علاوه بر آن، یکی از پروژه­‌های مهم دانشگاه هاروارد در یک دهه گذشته، تدوین دانشنامه مورخان عثمانی است که از طریق اینترنت در دسترس همگان است.

پرداختن به تاریخ­‌نگاری عثمانی به ویژه برای ما ایرانیان از آن لحاظ که موجب شناخت بهتر و بیشتر تاریخ­‌نگاری ایران می­‌شود، دارای اهمیت بسیاری است، زیرا تاریخ­‌نگاری عثمانی از همان آغاز شکل­‌گیری و نیز در مرحله اوج و کمال خود تا حد زیادی وام­دار زبان فارسی، عناصر ایرانی و شیوه­‌های تاریخ­‌نگاری ایران بود.

نگارنده با نظر به این ضرورت­ها، از چند سال گذشته به این سو، در کنار ترجمه منابع و متون عثمانی، تعدادی از جدی­ترین مقاله‌های مربوط به تاریخ‌­نگاری عثمانی، از زبان انگلیسی و ترکی را ترجمه کرده است. کتاب حاضر مشتمل بر مقاله­‌های مذکور و نیز فصلی از کتاب رمضان ششن درباره مورخان عثمانی است که در پژوهشکده تاریخ اسلام انتشار می‌­یابد.

فصل مقدماتی کتاب، در مقاله­‌ای با عنوان «تاریخ­‌نویسی در آناتولی (پیش از دوره عثمانی)» از علی ارطغرل به بحث تاریخ‌­نگاری پیش از عثمانی پرداخته است.

فصل اول کتاب طی نه مقاله روند تاریخ­‌نگاری عثمانی را بررسی کرده است. مقالات این بخش شامل این مباحث است: پیدایش تاریخ‌­نگاری عثمانی؛ آغاز تاریخ­‌نگاری عثمانی؛ در باب تاریخ­‌نگاری در عثمانی؛ مروری بر تاریخ­‌نگاری عثمانی؛ تاریخ­‌نگاری عثمانی؛ جریان­‌های عمده در تاریخ­‌نگاری عثمانی؛ رابطه علت و معلول در تاریخ­‌نگاری عثمانی؛ تاریخ‌­نگاری عثمانی در دوره سلیمان قانونی؛ نخبگان ایرانی در خدمت سلطان عثمانی.

فصل دوم کتاب به موضوع «تاریخ­‌نگاری عثمانی در دوره تنظیمات» پرداخته است.

فصل سوم «مورخان عثمانی» را معرفی کرده است.

فصل چهارم نیز مشتمل بر چهار مقاله به شرح زیر است: معرفی و توصیف منشآت فارسی صاری عبدالله افندی؛ معرفی یک مجموعه منشآت از سده دهم؛ در فواید فتح‌نامه­‌های عثمانی؛ ظفرنامه­‌های عثمانی: مطالعه موردی ظفرنامه سلطان مراد خان.

کتاب تاریخ­‌نگاری و مورخان عثمانی در 466 صفحه و با قیمت 15500 تومان به بازار نشر عرضه شده است.

انتشارات پژوهشکده تاریخ اسلام
نرم افزار موبایل ایلنا
ارسال نظر