کد خبر: 466359 A

بهشتی:

رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری گفت: امروز دیگر باستان شناسی تنها یک دغدغه علمی در یک محیط کوچک آکادمیک محسوب نمی شود بلکه در حال تبدیل شدن به یک دغدغه ملی است.

به گزارش ایلنا، سید محمد بهشتی امروز یکشنبه طی سخنانی در مراسم گشایش پانزدهمین گردهمایی سالانه باستان شناسی ایران تصریح کرد: اسفند، ماه پربرکتی است و مهمترین دلیل این برکت تدارک و آماده شدن برای نوروز است.

او گفت: یکی از نوروزهای اسفند ماه همایش باستان شناسی کشور است که به نوعی نقطه پایان و آغاز سال باستان شناسی کشور محسوب می شود.

بهشتی افزود: باستان شناسی در حال تبدیل شدن به یک دغدغه ملی است و مردم جامعه کم کم پرسش های جدیدی را مطرح کرده و مسیرهای گذشته انها را اغنا نخواهد کرد و به دنبال طرحی نو در حوزه اندیشه خواهند بود.

او با مطرح کردن دو پرسش مهم ایران کجاست؟ و ایرانی کیست؟ گفت: شاید تا پیش از این، همه تلاش و یافته های باستان شناسان، پاسخگوی دغدغه های این گروه بود و سایر افراد چندان توجهی به این مباحث نمی کردند اما  کم کم باستان شناسی دغدغه ملی و افراد اهل نظر در سایر حوزه های علوم انسانی خواهد شد.

وی با اشاره به این که گروه های مختلفی به مفهوم دقیق علمی به دنبال پاسخ پرسش های مطرح شده هستند، خاطر نشان کرد: بخش قابل توجهی از این گروه ها تنها در حوزه نظر با مراجعه به متون به دنبال یافتن پاسخ ها هستند.

بهشتی با تاکید بر این که منابع مکتوب یکی از قلمروهایی است که می توان برای مطالعات به آنها مراجعه کرد گفت: یکی دیگر از این قلمروها، خود آثار هستند.

او افزود:ما هنوز بسیاری از آثار کشورمان را نمی شناسیم و در بسیاری از موارد با مراجعه به آثار و عرصه واقعی متوجه اغراق ها و حقایق متون می شویم.

رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی  و گردشگری ،با اشاره به حمله مغول ها به نیشابور گفت: در متون نقل شده مغول ها حتی گیاهان را هم از ریشه ها در آوردند و هیچ نشانی از حیات باقی نگذاشتند در حالیکه باستان شناس ها می دانند در جایی که قتل عامی چنبن گستردگی اتفاق افتاده باشد باید در طی کاوش ها و بررسی ها به گورهای دسته جمعی برسند در حالیکه هنوز هیچ گور دسته جمعی در نیشابور کشف نشده است!

او با طرح این پرسش که آیا به راستی مغول ها به نیشابور حمله کردند یا خیر، گفت: آثار به دست آمده نشان می دهد، قبل از حمله مغول ها کیفیت زندگی در نیشابور تنزل پیدا کرده و بحران اجتماعی و اقتصادی وجود داشته  و وضعیت جامعه بسیار متزلزل بوده ، در حالی که این موارد زیاد در متون مورد توجه قرار نگرفته است.

او در ادامه سخنانش عالم واقع را حوزه باستان شناس ها دانست و تاکید کرد: برای دستیابی به یک تصویر واقعی تر باید در کنار متون نظری به بررسی های باستان شناسی و حضور در محیط واقعی نیز توجه شود.

او با بیان این که در کتاب ها نقل شده است شاه اسماعیل در جنگ چالدران حدود 11هزار را نفر را شخصا در چالدران کشت، گفت: این در حالی است که به راستی این تعداد انسان در این منطقه جا نمی شد و بسیار عجیب است که یک متخصص دوره صفوی از نزدیک دشت چالدران را ندیده باشد یا یک متخصص تاریخ نادر، به محل درگیری نادر و افغان ها نرفته باشد.

وی با تاکید بر این که تاریخ در جایی اتفاق افتاده است، گفت: شاید اگر ما این رشته را به مطالعات خود اضافه کنیم به تصویری دقیق تر و واقعی تر از تاریخ برسیم.

نباید خودمان را به متون محدود کنیم

 رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، افزود: اگر به راستی به دنبال یافتن پاسخ پرسش های کلیدی مطرح شده و دستیابی به واقعیت هستیم نباید خودمان را به متون محدود کنیم.

بهشتی با اشاره به نقش فردوسی در احیای فرهنگ ایرانی این پرسش را مطرح کرد که آیا مردم هم نسبت  به احیا فرهنگ ایرانی توسط فردوسی آگاهی داشتند؟

 او با ذکر افسانه ای در میان مردم گفت: در این افسانه نقل شده، شبی فردوسی حضرت علی (ع) را خواب دید و آن حضرت به فردوسی فرمود؛ چرا خوابیده ای؟ تو باید فرهنگ ایرانی را احیا کنی.

وی تاکید کرد: این افسانه و افسانه های مشابه نشان می دهد نزد مردم و عوام نیز خود حامل حقایق مهمی هستند.

او در ادامه با جایگاه حافظ در بین مردم و وجود روایت های مختلف در مورد او اشاره کرد و دخل و تصرف ها را حاصل جامعه دانست.

حافظ در قلب مردم زنده است

 رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ،خاطر نشان کرد: حافظ به عنوان بک شخصیت تاریخی شاعری بود که سالها پیش درگذشت اما حافظ دیگری هم وجود دارد، حافظی که هرگز فوت نمی کند و هنوز هم شعر می گوید و غزل هایش به وسیله مردم تراش می خورند و جلا می یابند.

او افزود: همانگونه که قرن ها پیش حافظ شیرازی با تراش دادن غزلیات ناصر بخارایی که یک قرن پیش از او زیسته بود غزلیاتی بی نظیر سرود، مردم نیز در طول قرن ها با غزلیات حافظ همان کار را کردند.

بهشتی  تاکید کرد: حافظ در قلب مردم ایران زنده است و مردم به نوعی مانند دستیار حافظ ایفای نقش کرده اند و این ویژگی است که در متون علمی جدید نادیده گرفته می شود و البته نه تنها منحصر به حافظ نیست بلکه فردوسی، سعدی و ... هم دارای این ویژگی هستند.

او جامعه ایران را جامعه ای پویا دانست و گفت: به همین دلیل فرهنگ ایرانی در گروه معدود  فرهنگ هایی است که در طول تاریخ تداوم پیدا کرده است.

وی خطاب به باستان شناسان گفت: جامعه در حال هوشیاری و خودآگاهی است و پرسش ها را به صورت جدی تری مطرح خواهد کرد و به زودی از باستان شناس ها پاسخ این پرسش هامی خواهد.

به گفته بهشتی، علم باستان شناسی از مهمترین علومی است که می تواند به جامعه و اهل نظر در این حوزه کمک کند. دستاوردهای این علم بسیار گره گشا خواهد بود و بسیاری از ابهاماتی که شاید در سایر حوزه ها در مرحله حدس و گمان باقی بمانند را به یقین نزدیک تر می کند.

او با اشاره به این که ما امروز در یک نقطه عطف جدی ایستاده ایم، ابراز امیدواری کرد که آمادگی لازم برای ایفای نقش مهم تاریخی را به دست آوریم.

گردهمایی سالانه باستان شناسی ایران
نرم افزار موبایل ایلنا
ارسال نظر